mảnh trăng cuối rừng
nguyễn minh châu
Chào mừng
tiết học tốt này
các thầy cô giáo và
các em học sinh
Giới thiệu
1.Tác giả : (1930-1989)
- Nhà văn quân đội trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ, có nhiều đóng góp cho nền văn xuôi kháng chiến
Trong kháng chiến chống Mĩ, NMC chủ yếu viết về người lính và lực lượng trực tiếp tham gia phục vụ chiến trường --> mang đặc điểm chung của văn học kháng chiến nhưng vẫn thể hiện phong cách riêng, được bạn đọc yêu mến.
- Sau 1975, là người đi tiên phong trong công cuộc tìm tòi và đổi mới văn học. Tập trung viết về người lính trở về sau chiến tranh vôi cái nhìn mới mẻ, nhân hậu và thẳng thắn.
Bút tích
của Nguyễn Minh Châu
Tác phẩm Nguyễn Minh Châu
2. Truyện Ngắn Mảnh Trăng Cuối Rừng

a.Hoàn cảnh sáng tác: thời kì đầu của cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mĩ.

b. Đề tài : Viết về một câu chuyện tình trong chiến tranh giữa một chiến sĩ lái xe và một cô công nhân giao thông.



II/ PHÂN TÍCH:
Hai người yêu nhau nhưng chưa biết mặt nhau, cùng đi đến điểm hẹn , gặp nhau, cùng kề vai sát cánh bên nhau chống lại bom Mĩ để bảo vệ xa hàng và tính mạng cho nhau nhưng không nhận ra nhau.
Tình huống mang nặng tính ngẫu nhiên nhưng không giả tạo nhờ sự xếp đặt khá tự nhiên của tác giả, hơn nữa tình huống nay được đặt vào trong một hoàn cảnh đặc biệt mang tính quy luật riêng: Hoàn cảnh chiến tranh.
1. Tình huống truyện:
Thảo luận 4 phút :
* Tìm những chi tiết thể hiện ngoại hình của nhân vật “Nguyệt”:
- Gián tiếp (qua lời chị Tính)
- Trực tiếp ( gặp đêm trăng – trong lời kể của Lãm) :
+ Trong ánh đèn xe
+ Trong ánh trăng
+ Khi bị thương
* Nhận xét cách miêu tả nhân vật của tác giả và tác dụng nghệ thuật .
2 Vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh
a. Nhân vật Nguyệt:
Vẻ đẹp ngoại hình
Đôi gót chân hồng hồng
Quần lụa đen chấm mắt cá
Aó,mái tóc dai?>
Nón mới, làn mới
Vẻ đẹp giản dị và mát mẻ như sương núi
Vẻ đẹp giản dị, kín đáo, thanh khiết mà tươi mát, đối lập với bối cảnh ngột ngạt, căng thẳng thời chiến.
b. Vẻ đẹp nội tâm:
+ Lí tưởng sống
xung phong đi kiến thiết miền Tây

kiên gan bám trụ mặt đường, đối mặt với đạn bom
Sẵn sàng đi vào những nơi gian khổ nhất để cống hiến sức trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.


Nguyệt có lí tưởng sống cao đẹp
? Nguyệt có vẻ đẹp, ngoại hình lí tưởng.
+ Tình yêu:
Nguyệt yêu Lãm vì
Lãm trốn nhà đi bộ đội
Xuất ngũ rồi tái ngũ Là chiến sĩ lái xe
Phù hợp với lí tưởng mà Nguyệt tôn thờ
Đợi chờ Lãm dù chưa một lần gặp mặt, một lời hẹn uớc.
Có tình yêu trong sáng, đẹp đẽ, thủy chung.
* Vẻ đẹp của hành động
-Tình huống 1
Xe đang ở giữa ngầm
Nước ngập đến tai xe
Trời tối như mực
Giặc ném bom tọa độ
Tình huống hết sức nguy hiểm đe dọa tính mạng người chiến sĩ và
chuyến xe hàng ra mặt trận.
-Hành động
Nhảy ùm xuống nước
Nhanh nhẹn lội phăng qua bên kia bờ
Cột tời, giúp Lãm kéo xe lên bờ
Dứt khoát,
thành thạo
? Cô gái gan dạ, dũng cảm, đầy tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương, niềm lạc quan phơi phới
-Tình huống 2
Căng thẳng, nóng bỏng, khốc liệt, thử thách tinh thần người chiến sĩ lái xe và cô công nhân giao thông
- Hành động
Đẩy Lãm vào một hốc cây, đứng che phía ngoài
Chạy theo Lãm để cứu xe
Chỉ đường, đi dò trước
Bị thương, nhìn vết thương cười..
Xử lí tình huống hết sức thông minh, quyết đoán.
Sẵn sàng hi sinh tính mạng để cứu đồng đội, bảo vệ xe hàng.
Bọn chúng ấp đến những tiếng sét
Thấy pháo sáng và bắn hai mươi li
Đất đá cành cây rơi ầm ầm rào rào.
Địch bắn .
Lửỷa ủaừ beựn vaứo loỏp
ẹũch quaõy troứn treõn ủa�u
Moọt loaùt bom raỏt ga�n
Trong quá trình vận động của cốt truyện, Nguyệt càng lúc càng bộc lộ rõ phẩm chất cao đẹp. Cuối cùng cô hiện ra trong vẻ đẹp toàn vẹn, rạng rỡ. Cùng với quá trình ấy là sự biến chuyển trong thái độ, tình cảm của nhân vật Lãm ( Từ chỗ khó chịu đến ngưỡng mộ,cảm phục,biết ơn sâu sắc..)
b. Nhân vật Lãm:
* Người chiến sĩ
Trốn nhà đi bộ đội
Xuất ngũ rồi lại tái ngũ khi Tổ quốc cần
Là chiến sĩ lái xe chở hàng ra tiền tuyến
Rất nghiêm túc khi thực hiện nhiệm vụ.
Sẵn sàng hi sinh tính mạng để bảo vệ xe hàng, hoàn thành nhiệm vụ được giao
Sống có lí tưởng, sẵn sàng hi sinh hạnh phúc riêng tư cho sự nghiệp
đấu tranh giải phóng dân tộc.
* Người thanh niên đi đến điểm hẹn gặp người yêu
Ngồi bên Nguyệt nhưng không dám hỏi kĩ.
Nhìn trăng ra pháo sáng
Tin chắc người con gái ngồi cạnh chính là Nguyệt
Nhận ra vẻ đẹp của Nguyệt, nhận ra vẻ lãng mạn của con đường và ánh trăng.
Tâm hồn lãng mạn, thơ mộng
3. Vài nét về nghệ thuật:
Có tình yêu mãnh liệt, chín chắn
Vẻ thanh khiết tươi mát của
nhân vật và thiên nhiên
Vẻ tàn khốc căng thẳng nóng bỏng của chiến tranh
Dâng lên một tình yêu và lòng biết ơn sâu sắc
Viết lá thư tình đầu tiên cho Nguyệt
* Sau khi biết chắc đó là Nguyệt:
Thể hiện niềm tin vào chiến thắng của cái đẹp tinh thần tiềm ẩn
trong con người VN
* Nghệ thuật tương phản:
* Nhan đề truyện - tên nhân vật: Có sự sóng đôi của hình tượng
-Tạo vẻ lãng mạn bay bổng, tạo chất thơ vút lên từ câu chuyện
-Tạo không khí hư hư thực thực
- Làm bật nổi được vẻ đẹp nội tâm của nhân vật
? Lãm điển hình cho thanh niên thời kháng chiến chống Mĩ: sống có lí tưởng, có trách nhiệm, sẵn sàng hi sinh hạnh phúc riêng tư, tính mạng cho sự sống còn của Tổ Quốc, có tình yêu trong sáng gắn chặt với lí tưởng
III. KẾT LUẬN:

Nội dung
Truyện ngắn thể hiện được của con người Việt Nam trong
chiến tranh: yêu nước, sống có lí tưởng, sẵn sàng hi sinh cho
cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc mà vẫn đẹp đẽ thanh khiết
lãng mạn bay bổng. Đó chính là sức mạnh để nhân dân ta
vượt qua những thử thách tưởng như không vượt qua nổi để
chiến đấu và chiến thắng đế quốc Mĩ xâm lược.

Nghệ thuật đặc sắc:
Tạo tình huống hấp dẫn.
Tạo không khí lãng mạn bay bổng.
Tạo chất thơ vút lên từ cuộc sống.