Ông Nguyễn Trung Quang kể lại câu chuyện về Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Trung Goòng

1. 01.   Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Trung Gòong

(1916 -1950)

Đồng chí Nguyễn Trung Goòng sinh năm 1916.
Sinh trú quán tại thôn Vạn Tải, xã Hồng Phong, huyện Nam Sách.
Dân tộc Kinh.
Nhập ngũ ngày 5 tháng 2 năm 1946.
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hy sinh ngày... tháng 5 năm 1950.
Khi hy sinh là chiến sĩ Đại đội 921, huyện đội Nam Sách. 

Anh hùng Nguyễn Trung Goòng sinh năm 1916, con một nhà nho ở thôn Vạn Tải, xã Hồng Phong (Nam Sách). Theo ký ức của bà con họ hàng, từ thời thanh niên, ông đã rất gan dạ, táo bạo. Địch càn vào làng lùng sục bắt bớ cán bộ cách mạng, mọi người phải trốn đi song ông nhất quyết không chịu rời nhà. Khi chúng đến, ông trốn quanh vườn hoặc trèo lên núp trên mái nhà. 

Ông giác ngộ cách mạng rất sớm. Ngày 30/7/1945, ông cùng tự vệ của huyện tham gia phục kích, tiêu diệt tên đội Chấp khét tiếng gian ác cùng đồng bọn, thu 12 súng trường và 12 tiểu liên tại phố huyện. Sự kiện hào hùng trên đã được ghi lại trong cuốn Dư địa chí Hải Dương. Chiến công này có ý nghĩa rất lớn cho việc khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Nam Sách. Cùng với không khí sôi sục trên cả nước, ngày 19/8, ông cùng lực lượng tự vệ ở các địa phương nổi dậy giành chính quyền ở Nam Sách. 

Sau Cách mạng Tháng Tám, tháng 2/1946, ông gia nhập bộ đội huyện Nam Sách, thuộc Đại đội 921. Là một chiến sĩ trinh sát gan dạ, ông vào ra nơi có địch như chốn không người. Nhiều lần lâm vào tình huống nguy cấp, đối mặt với kẻ thù song ông đều bình tĩnh xử lý, làm nên những chiến công như huyền thoại. 

Cuối năm 1946, ông cải trang làm thầy cúng, cùng 2 chiến sĩ giết tên lính lê dương làm đốc công ở bến đò Cầu Phủ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, cả nhóm đã bí mật trở về đơn vị an toàn. Ông Nguyễn Trung Quang, 84 tuổi, cháu họ và cũng là đồng đội của Anh hùng Nguyễn Trung Goòng cho biết: Ngày ông về đơn vị được đồng đội kể cho nghe chuyện ông Goòng từng tay không bắt giặc. Hôm đó có tên lính Pháp vào địa phận xã An Châu (TP Hải Dương ngày nay) để săn bắn. Cậy có súng nên hắn nghênh ngang đi một mình. Mặc dù không có súng trong tay song thấy cơ hội thuận lợi, ông Goòng liền nghĩ cách bắt sống tên giặc. Ông cho tay vào trong áo rồi không chút lúng túng tiến thẳng đến trước mặt thằng Tây hô lớn: “Giơ tay lên không tao bắn”. Tưởng ông Goòng có súng thật, thằng Tây hoảng hốt giơ tay đầu hàng. Sau lần đó, ông được đơn vị và đồng đội biểu dương về sự mưu trí dũng cảm. 

Trận chiến đấu đưa tên tuổi ông vào lịch sử của vùng đất Nam Sách là trận chống càn tại xã An Sơn. Buổi sáng Tết Đoan Ngọ (5/5 âm lịch) năm 1950, khi nhân dân các miền quê đang chuẩn bị mâm cỗ cúng thì bất ngờ quân địch ở các xã Nam Trung, Nam Chính, trung tâm huyện lỵ Nam Sách nổ súng tấn công Đại đội 921 đang đóng ở xã An Sơn. Khi đó tổ 3 người do ông Goòng làm tổ trưởng nhận nhiệm vụ trấn giữ thôn Cõi (xã An Sơn). Sau một tiếng đồng hồ chiến đấu ác liệt, tổ ông Goòng đã tiêu diệt 8 tên địch. Nhưng do lực lượng địch quá đông, đơn vị được lệnh rút quân. Trong lúc băng qua cầu, ông Goòng bị thương vào đùi. Mặc dù được đồng đội cõng đi song thấy địch đã áp sát nên ông ra lệnh cho 2 chiến sĩ trong tổ để ông ở lại chặn địch. Ông đưa cây súng đã hết đạn cho hai đồng đội, chỉ giữ lại một quả lựu đạn và cây mã tấu bảo: "Các đồng chí về báo cáo với chỉ huy tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ". Để đồng đội và nhân dân rút lui an toàn, ông treo chiếc mũ lên cây mã tấu nghi binh thu hút địch về phía mình. Sau nhiều đợt tấn công, địch phát hiện ông bị thương nên hò nhau tìm cách bắt sống. Không hề nao núng, ông nằm đợi chúng tới gần rồi rút chốt tung lựu đạn quyết cùng chết. Không may, quả lựu đạn không nổ. Địch xông vào tấn công, ông vung mã tấu chém 2 tên bị thương. Song vì vết thương quá nặng, sau một hồi quần nhau, ông bị chúng bắt, đưa về đình làng Cõi tra tấn. 

Bà Phạm Thị Mạn, 88 tuổi, người làng Cõi chứng kiến sự kiện hôm đó nhớ lại: "Chúng bắt trói ông Goòng rồi đưa về ném giữa đình làng Cõi. Vừa đấm đá ông Goòng chúng vừa bắt ông khai những người nuôi giấu bộ đội. Nhưng đánh mãi, ông Goòng cũng không mở miệng nói gì". Tức tối, chúng dùng dây treo ông Goòng lên cành cây đa ở đầu làng rồi chất rơm đốt. Mọi người có mặt hét lên kinh hãi. Nhưng ông vẫn không hề kêu la mà luôn mồm chửi rủa bọn giặc. Lúc ngọn lửa trùm cả thân mình, ông hét lớn: “Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!”. Trước khi bỏ đi, bọn địch còn bắn một loạt đạn vào cơ thể ông. Sau khi giặc đi khỏi, dân làng vội vàng xúm vào hạ ông xuống đưa vào đình làng. Sau đó, thi thể ông được người chị gái ở dưới quê lên đưa về mai táng.

Với những chiến công oanh liệt và sự hy sinh anh dũng, ngày 27/2/2002, liệt sĩ Nguyễn Trung Goòng đã vinh dự được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông cũng được tặng thưởng Huân chương Chiến công và Huân chương Kháng chiến hạng Ba.